Avrupa Yakas?ndaki Sinagoglar

Neve ?alom Sinagogu

1930’lu y?llarda Galata ve Beyo?lu’nda ya?ayan Yahudi nüfusunun artmas?yla, yeni bir ibadethaneye ihtiyaç duyulmu?tur. ?stanbul Teknik Üniversitesi’nden yeni mezun olmu? olan Mimar Elio Ventura ve Bernard Motola’n?n projeleri kabul edilerek 25 Mart 1951’de aç?lan Neve ?alom, ?stanbul’daki en büyük sinagogdur.

“Bar?? Vahas?” anlam?na gelen Neve ?alom Sinagogu’nun, Cumartesi dualar? d???nda en önemli özelli?i, Türk Yahudi toplumunun, Bar Mitzva (13 ya? töreni), dü?ün, Brit-Mila (sünnet) ve cenaze gibi dini törenlerini gerçekle?tirebilece?i çapta geni? ve modern bir ibadet yeri olmas?d?r.

Musevi Birinci Karma ?lkö?retim Okulu’nun Ulus’a ta??nmas? üzerine bo?alan binas? kültür merkezine dönü?türülmü? ve 1998 y?l?nda Neve ?alom Kültür Merkezi olarak toplumun kullan?m?na aç?lm??t?r. 6 Eylül 1986 Cumartesi sabah duas? s?ras?nda sinagogu basan Filistinli teröristlerin el bombal? ve makineli tüfekli sald?r?lar? ile o s?rada sinagogda dua etmekte olan 25 ki?i hayat?n? kaybetti. 1 Mart 1992 Pazar günü iki teröristin bombal? sald?r?s? mekandaki güvenlik önlemleri sayesinde hasars?z atlat?ld?. 15 Kas?m 2003 Cumartesi sabah? ise Büyük Hendek Caddesi üzerinde El Kaide ba?lant?l? teröristlerin patlay?c? yüklü kamyoneti havaya uçurmas? ile etraf kan gölüne döndü. E? zamanl? olarak ?i?li Bet ?srael Sinagogu önünde yap?lan sald?r? ile toplam 24 ki?i sald?r?larda ya?amlar?n? yitirdi. Alt?s? Yahudi dinine mensup olan terör kurbanlar? ve ilk sald?r? kurbanlar? Neve ?alom Sinagogu giri? salonundaki plaket ile an?lmaktad?r. Ayr?ca Ulus A?kenaz Mezarl???’nda terör kurbanlar? için bir an?t mezar yap?lm??t?r.

A?kenaz Sinagogu

Avrupa stili görkemli d?? cephesi ile bilinen bu sinagog 1900 y?l?nda Avusturya kökenli A?kenazlar taraf?ndan kurulmu? olup bir zamanlar Galata’da bulunan üç A?kenaz sinagogunun en büyü?üdür. A?kenazlar ilk olarak 14. yüzy?lda Almanya’dan buraya gelmi?lerdir. Sinagogun merkezini örten geni? ve parlak renkli kubbe y?ld?zlarla süslenmi?tir. Avizeler Viyana’dan getirtilmi?tir. Sinagogda bulunan birçok levha Almanca olarak yaz?lm??t?r.

Abanoz tahtas?ndan yap?lm?? ehal’de (Tora Dolab?) bir Osmanl? kasr?n?n mimari formu göze çarpmaktad?r: kubbeleri, at nal? biçimindeki arklar? ve mukarnalar? (oymal? sark?çlar) ?slam mimarisinin  tipik motiflerindendir. On Emir’in yaz?l? oldu?u çift tablet bilet at nal? biçiminde ?ekillendirilmi?tir. ?ki adet Azara (kad?nlar balkonu) olan nadir sinagoglardan biridir. Sinagog, A?kenaz geleneklerine ba?l? kalarak Bar Mitzva, dü?ün gibi dini törenlerini yapmaya devam etmektedir.

Italyan Sinagogu (Kal de los Frankos)

?talyan Sinagogu, di?er bilinen ad?yla “Kal de los Frankos”, 1862 y?l?nda ?talyan Kral?’n?n himayesinde kurulan “?stanbul ?spanyol Portekiz Ritinde Yabanc?lar Yahudi Cemaati” 1800’lü y?llar?n sonlar?na do?ru bugünkü ?air Ziya Pa?a Yoku?unda kurulur. 1931 senesinde, orijinal bina y?k?lm?? yerine bugünkü yeni sinagog ?talyan Yahudi Cemaati taraf?ndan in?a edilmi?tir. Gotik stilde cephesi ve mermer merdivenleri ile görülmeye de?er bir sanat eseridir.

Hasköy Maalem Sinagogu

Haliç’in kuzey yamaçlar?nda, Hasköy’deki ?htiyarlara Yard?m Derne?i’nin yak?nlar?nda yer alan Maalem Sinagogu; 1960’lardan günümüze kalm?? sinagoglardan biridir. Sadece hafta içi gündüzleri ziyarete aç?kt?r. Sinagog’da haftal?k ?abat Dualar? gerçekle?mektedir.

?i?li Bet Israel Sinagogu

?i?li de yer alan ve Neve ?alom Sinagog Vakf?’n?n bir parças? olan Bet ?srael Sinagogu 1920’lerde kurulmu?tur.1950’lerde Yahudi nüfusunun bu civara ta??nmas?yla büyütülmü? ve bugünkü halini alm??t?r. En aktif ve yo?un sinagoglardan biri olan Beth ?srael Sinagogu randevu ile ziyaret edilebilmektedir.

Ortaköy Etz Ahayim Sinagogu

Ortaköy’de, Bo?az Köprüsü’nün Avrupa aya?? yak?nlar?nda yer alan Etz Ahayim Sinagogu, 1941 y?l?nda yanm??; bu yang?ndan geriye sadece mermerden yap?lm?? (Aron-ha-Kodesh) Ehal bölümü kalm??t?r. Sonras?nda o zaman?n midra??n?n bulundu?u yerde tekrar in?a edilmi?tir. Sinagoga ziyaretler hafta içi yap?lmakta olup ?abat dualar?na kat?l?mlar önceden randevu al?narak gerçekle?ebilmektedir.

Balat  Ahrida Sinagogu

Haliç’te, Balat yak?nlar?nda 550 y?ldan fazla bir süre önce Makedonyal? Yahudiler taraf?ndan kurulan Ahrida Sinagogu, 500.y?l kutlamalar? için restore edilmi?tir. Sinagog özellikle gemi pruvas? ?eklindeki bimah’? (kürsü) ile bilinmektedir. Sadece hafta içi günleri sabahlar? ziyaret edilmektedir.

Balat Yanbol Sinagogu

Bizans döneminde Bulgaristan’?n Yanbol yöresi Yahudileri tarafindan kurulan Yanbol Sinagogu 18 yy da yeniden in?a edilmi?tir. Balat’ta bulunan en eski iki sinagogdan biridir.

Sirkeci Bet Avraam Sinagogu

Sirkeci’deki tren istasyonunun hemen arkas?nda yer alan Bet Avraam Sinagogu, Sultanahmet Hipodromuna en yak?n sinagogdur ve yürüyerek ula??m mesafesindedir. Ziyaret etmek isteyenler önceden ba?vuru yapmal?d?r.

Kal Kado?, Çorapç? Han Sinagogu

1880’lerde Rus Yahudileri taraf?ndan Kamondo’nun yard?m? ile in?a edilen tarihi bir i? han?nda bulunan Kal Kados Corapç? Sinagogu hafta içi sabah dualar? için aç?kt?r.

Bakirkoy Sinagogu

1800lü y?llar?n son dönemlerinden itibaren Bak?rköy civar?nda ya??yan Yahudilere hizmet eden Bak?rköy Sinagogu, nüfusun azalmas? sonucu art?k sadece ?abat duas? için aç?lmaktad?r.

Asya Yakas?ndaki Sinagoglar

Haydarpa?a Hemdat Israel Sinagogu

Asya yakas?nda Haydarpa?a-Kad?köy aras?nda yer alan Hemdat ?srael Sinagogu 1899’da aç?lm??t?r. Ziyaret ve dua için ön ba?vuru yap?lmas? gerekmektedir.

Kuzguncuk Bet Yaakov Sinagogu

Asya yakas?nda, Kuzguncukta 1878’de in?a edilen Bet Yaakov Sinagogu bir Rum Ortodox Kilisesinin hemen arkas?nda yer almaktad?r. Kuzguncuk’ta ya?ayan Yahudilerin buray? zaman içerisinde terk etmesine ra?men, Sinagog eski Kuzguncuklu’lar?n dualara gelmesiyle desteklenmektedir. ?abat dualar? düzenli olarak yap?lmaktad?r. Ziyaretler için ön ba?vuru gerekmektedir.

Kuzguncuk Bet Nissim Sinagogu

1840’larda Kuzguncuk’ta in?a edilen Bet Nissim Sinagogu restore edildikten sonra kullan?ma aç?lm??t?r. Ziyaretler için ön ba?vuru gerekmektedir.

Caddebostan Sinagogu

Asya yakas?mda artan Yahudi nüfusuna hizmet etmek amac? ile 1961’de in?a edilen Caddebostan Sinagogu bu yakada en  yo?un kullan?lan sinagogdur. Ziyaretler için ön ba?vuru gerekmektedir.

Adalar

Büyükada Hesed Le Avraam Sinagogu

Prens adalar?n?n en büyü?ü olan Büyükada’da (Prinkipo) yer alan Hesed Le Avraam Sinagogu yazlar?n? burada geçirmeye gelen Yahudiler için sadece yaz aylar?nda aç?lmaktad?r. Adaya ula?mak için vapur veya deniz otobüsleri kullan?labilir. Bilgi almak ve ziyaret etmek için Hahamba??l??a ba?vurulabilir.

Heybeli Bet Yaakov Sinagogu

Bu sinagog, 1940’larda Heybeliada’da (Halki) oturan 250’den fazla Yahudi ailesi için 1953 y?l?nda in?a edilmi?tir.

Burgazada Sinagogu

1950 ve 60’larda duyulan ihtiyaç sonucu Burgazada’da (Antigoni) 1968 y?l?nda al?nan izin ile in?a edilen Burgazada Sinagogu di?er ada sinagoglar?nda oldu?u gibi sadece yaz aylar?nda aç?kt?r.